ေဇတ၀န္ မဂၢဇင္း စာမူ ဖိတ္ေခၚျခင္း

ေဇတ၀န္ မဂၢဇင္း စာမူဖိတ္ေခၚျခင္း၊ ( အိႏၵိယနိဳင္ငံ၊ မဇၥ်ိမေဒသ၊ သာ၀တၳိျမိဳ႔၊ မဟာေဇယ်သုခ ေက်ာင္းတိုက္၌ ေဇတ၀န္ မဂၢဇင္း အမည္ျဖင္႔ စာအုပ္ထုတ္၀ယ္မည္ ျဖစ္ပါသျဖင္႔ ဗုဒၶ၊ ဓမၼ၊ သံဃေရးရာမ်ားႏွင္႔ ဘာသာေရးကို အေျခခံေသာ သမိုင္း၊ ယဥ္ေက်းမူဆိုင္ရာ ကဗ်ာ၊ ေဆာင္းပါး၊ ၀တၳဳစာမူမ်ားတို႔ကို စာေရးရန္ ၀ါသနာပါသူမ်ား၊ ကေလာင္သစ္မ်ား အေနျဖင္႔ ေဖာ္ျပပါ လိပ္စာမ်ားသို႔ ေရးသားပို႔ေပးနိဳင္ၾကပါေၾကာင္း ေလးစားစြာျဖင္႔ စာမူဖိတ္ေခၚအပ္ပါသည္။)

လူငယ္မ်ားတြင္ ရိွသင္႔ေသာဂုဏ္ရည္မ်ား

(၁) ေသခ်ာတိက်ျခင္း ( Accuracy )
(၂) လိုက္ေလ်ာညီေထြက်င့္ျခင္း ( Adaptability )
(၃) စြန္႔စားစိတ္ရွိျခင္း ( Adventure )
(၄) ႏွစ္သက္ဖြယ္ျဖစ္ျခင္း (Agreeableness )
(၅) တုိးတက္ခ်င္စိတ္ရွိျခင္း ( Ami-biting )
(၆) အေကာင္းအျမတ္ကုိ သိျမင္ျခင္း (Appreciation of the Beautiful )
(၇) သတိရွိျခင္း ( Caution )
(၈) ၾကည္လင္ရႊင္ျပျခင္း ( Cheerfulness )
(၉) သန္႔ျပန္႔စင္ၾကယ္ျခင္း ( Cleanliness )

ျမတ္ဗုဒၶ၏ တေန႔တာလုပ္ငန္း

(၁) နံနက္ပုိင္း လုပ္ငန္းစဥ္
 ေန႔စဥ္ ဆြမ္းဘုန္းမေပးမီ ျမတ္ဗုဒၶျပဳေတာ္မူေသာ လုပ္ငန္းကို “ ပုေရဘတၱကိစၥ” ဟု ေခၚသည္။ နံနက္ပုိင္းတြင္ ျမတ္ဗုဒၶသည္ ဆြမ္းခံၾကြေလ႔ရွိသည္။ ရံခါ၌ ဆြမ္းခံမၾကြျဖစ္ေသာ္ ေက်ာင္းစဥ္ စစ္ေဆးေလ႔ရွိသည္။ ဆြမ္းခံရာမွ ျပန္ေရာက္လတ္ေသာ္ ေျခေဆးခုံ၌ ေျခေဆးေနစဥ္မွာပင္ ဒုလႅဘတရား ငါးပါး ကုိ ေဟာၾကားေလ႔ရွိသည္။

(၂) ေန႔လည္ပုိင္း လုပ္ငန္းစဥ္
ဆြမ္းဘုန္းေပးျပီးေနာက္ ျမတ္ဗုဒၶေဆာင္ရြက္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ကုိ “ပစၦာဘတၱကိစၥ” ဟု ေခၚသည္။ ဆြမ္းဘုန္းေပးျပီးေနာက္ လုိအပ္လွ်င္ ေခတၱမွ် တပါးတည္းေနထုိင္ကာ အနားယူသည္။ ထုိ႔ေနာက္ ေရာက္ရွိလာေသာ လူ၊ ရွင္၊ ရဟန္း ပရိသတ္အား တရားေရေအး အျမဳိက္ေဆးကုိ ေန႔စဥ္ တုိက္ေကၽြးေလ႔ ရွိသည္။

(၃) ဥာဥ္႔ဦးယံ လုပ္ငန္းစဥ္
ဥာဥ္႔ဦးယံ၌ ျမတ္ဗုဒၶေဆာင္ရြက္ေသာ လုပ္ငန္းစဥ္ကုိ “ပုရိမယာမကိစၥ” ဟု ေခၚသည္။ လူဒါယကာ၊ ဒါယိကာမႏွင္႔ ဘိကၡဳနီပရိသတ္တုိ႔ ျပန္လည္ထြက္ခြါသြားျပီးေနာက္ ဥာဥ္႔ဦးယံ အခ်ိန္တြင္ ရဟန္းေတာ္မ်ားအား ဆုံးမသြန္သင္ေတာ္မူသည္။ ရဟန္းေတာ္မ်ားေမးေသာ ျပႆနာမ်ားကုိ ေျဖၾကားရွင္းလင္းေတာ္မူသည္။

(၄) သန္းေခါင္ယံ လုပ္ငန္းစဥ္
ရဟန္းေတာ္မ်ားအား တရားေဟာၾကာျပီးေနာက္ သန္းေခါင္ယံတြင္ ဗုဒၶေဆာင္ရြက္ေတာ္မူေသာလုပ္ငန္းစဥ္ကုိ “ မဇၥ်ိမယာမကိစၥ” ဟု ေခၚသည္။ ရဟန္းေတာ္မ်ားအား တရားေဟာၾကားျပီးေနာက္ သန္းေခါင္ယံတြင္ ေရာက္ရွိလာေသာ နတ္၊ ျဗဟၼာတုိ႔အား တရားေဟာျပ ဆုံးမေတာ္မူသည္။ ေမးလာေသာ ျပႆနာတုိ႔ကုိ ေျဖၾကားရွင္းလင္းေတာ္မူသည္။

(၅) မုိးေသာက္ယံ လုပ္ငန္းစဥ္ နတ္၊ ျဗဟၼာမ်ားအား တရားေဟာၾကားေတာ္မူျပီးေနာက္ ဘုရားရွင္သည္ မုိးမေသာက္မီ က်န္သည္႔အခ်ိန္ကုိ သုံးပုိင္းပုိင္း၍ ပထမပုိင္းတြင္ ခႏၶာကုိယ္ၾကံ႔ခုိင္မွ်တေရးအတြက္ စၾကၤန္ၾကြေတာ္မူသည္။ ဒုတိယပုိင္းတြင္ သတိႏွင္႔ ယွဥ္လ်က္ တစ္ခဏတာမွ် က်ိန္းစက္ အနားယူေတာ္မူသည္။ အနားယူျပီးေနာက္ အာရုံတက္ခ်ိန္တြက္ က်ိန္းစက္ရာမွ ထေတာ္မူကာ၊ မည္သူတုိ႔အား ဆုံးမေခ်ခြ်တ္ရအံ႔နည္းဟု တစ္ေန႔တာ လုပ္ငန္းကုိ စတင္ရန္ ေမွ်ာ္ေခၚဆင္ျခင္ၾကည္႔ရွဴ႔ေတာ္မူသည္။ ဤ ေဆာင္ရြက္ခ်က္ကုိပင္ မုိးေသာက္ယံ လုပ္ငန္းစဥ္ “ပစ ၦိမယာမကိစၥ” ဟုေခၚသည္။

ျမတ္ဗုဒၶ၏ တေန႔တာ လုပ္ငန္းမ်ားကုိ ေလ႔လာၾကည္႔ပါက မိမိအက်ဳိးအတြက္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း၊ နားေနျခင္း မရွိ၊ ေလာကအက်ဳိးအတြက္ မေနမနားေဆာင္ရြက္ေၾကာင္း ထင္ရွားသည္။ ဤသုိ႔ေဆာင္ရြက္သည္မွာ တေန႔တရက္မွ်သာ မဟုတ္ဘဲ (၄၅) ၀ါ ပတ္လုံး ျဖစ္ျပီး ျမတ္ဗုဒၶကုိယ္ေတာ္တုိင္ ဦးေဆာင္ကာ မေနမနား ၾကဳိးစားေဆာင္ရြက္ခဲ႔ျခင္းေၾကာင္႔ ထုိေခတ္
မဇၥ်ိမေဒသ နယ္နိမိတ္ကုိ ေက်ာ္လြန္ကာ ဗုဒၶသာသနာသည္ စည္ပင္ထြန္းကားလာခဲ႔ျခင္း ျဖစ္ေလသည္။

သဗၺဒါနံ ဓမၼဒါနံ ဇိနာတိ ၊

အလွဴ မွန္သမွ်တြင္  တရားအလွဴသည္ အျမတ္ဆုးံ ၊

Dhamma- gift excels all other gifts.

                         အရွင္ စႏၵိမာ(ဓမၼလရိပ္) 

ဗုဒၶဘာသာ သမုိင္းအက်ဥ္း

ဗုဒၶဘာသာတုိ႔အတြက္ သိသင္႔သိထုိက္တဲ႔ ဗုဒၶ၀င္အက်ဥ္း (သုိ႔) ဗုဒၶဘာသာအေၾကာင္း သိေကာင္းစရာအက်ဥ္းေလးပါ။ သိလုိသူမ်ားအတြက္ ရည္ရြယ္ကာ ေရးသား ပူေဇာ္လုိက္ပါသည္။

ဘုရားအေလာင္းေတာ္သည္ -၆၂၄-ဘီစီတြင္ (ျမန္မာလလုိ-၀ါဆုိလျပည့္၊ ၾကာသာပေတးေန႔တြင္) မယ္ေတာ္မာယာ၀မ္းၾကာ တုိက္တြင္ သေႏၶယူပါသည္။

ဘုရားေလာင္းသည္ -၆၂၃-ဘီစီ၊ (ျမန္မာလလုိ ကဆုန္လျပည့္၊ ေသာၾကာေန႔)တြင္ နီေပါႏုိင္ငံ၊ လုမၺိနီဥယ်ာဥ္၌ မယ္ေတာ္မာယာေဒ၀ီ၊ ခမည္းေတာ္သုေဒၶါဒနမင္းႀကီးတုိ႔မွ ေမြးဖြားခဲ႔ပါသည္။ ဘုရားေလာင္း နာမည္မွာ သိဒၶတၳျဖစ္ပါသည္။

အေရွ႕ေတာင္အာရွႏုိင္ငံမ်ား၏ ဗုဒၶဘာသာ၀င္အေရအတြက္

 ၁ - ဗီယက္နမ္ႏုိင္ငံ - ၇၄,၂၆၈,၇၅၀ (၇၄.၂၆သန္း) ( ၈၅ ရာခုိင္ႏွဳန္း ) 
 ၂ - ထုိင္းႏုိင္ငံ - ၆၁,၈၁၄,၇၄၂ (၆၁.၈သန္း) (၉၂.၆ ရာခုိင္နွဳန္း ) 
 ၃ - ၿမန္မာႏုိင္ငံ - ၄၈,၀၁၉,၂၀၀(၄၈.၀၁ သန္း ) ( ၇၉.၆ ရာခုိင္ႏွဳန္း )
 ၄ - ကေမာၻဒီးယားႏုိင္ငံ - ၁၃,၉၃၈,၄၆၀ (၁၃.၉၃သန္း ) ( ၉၈.၅ ရာခုိင္ႏွုန္း )
 ၅ - လာအုိႏုိင္ငံ - ၆,၁၉၅,၈၉၈ (၆.၁၉ သန္း )( ၉၅.၃ ရာခုိင္ႏွဳန္း ) 
 ၆ - အင္ဒိုနီးရွားႏုိင္ငံ - ၈,၀၉၂,၀၀၀ (၈.၀၉ သန္း) (၃.၄ ရာခုိင္ႏွဳန္း)
 ၇ - မေလးရွားႏုိင္ငံ - ၅,၉၇၀,၈၀၀ သန္း(၅.၉၇ သန္း) ( ၂၂ ရာခုိင္ႏွဳန္း )
 ၈ - ဖီလစ္ပုိင္ - ၂,၇၅၉,၄၉၀ (၂.၇၅ သန္း) ( ၃ ရာခုိင္ႏွဳန္း )
 ၉ - စကၤာပူႏုိင္ငံ - ၃,၃၄၁,၆၉၂ (၃.၃၄ သန္း) ( ၆၇ ရာခုိင္ႏွဳန္း ) 
 ၁၀ - ဘရူႏုိင္းႏုိင္ငံ - ၂၉,၈၂၂ (၂၉.၈ သိန္း) ( ၀.၁၃ ရာခုိင္ႏွဳန္း )

စကၤာပူ ေအာင္ျမင္မွႈေနာက္ကြယ္မွ ပညာေရး စြမ္းေဆာင္မွႈ (၇) ခ်က္

ျမန္မာအပါ၀င္ အာရွမွ ဖြ႔ံ႔ၿဖိဳးဆဲႏိုင္ငံေတြအေနနဲ႔ ဆယ္စုႏွစ္ငါးခုအတြင္း ကမၻာ႔အခ်မ္းသာဆံုးႏိုင္ငံတစ္ႏ...ိုင္ငံ ျဖစ္ေအာင္ ေလွ်ာက္လွမ္းခဲ႔သည့္ စကၤာပူၿမိဳ႕ျပႏိုင္ငံေလးရဲ႕ ေအာင္ျမင္မွႈကေန သင္ခန္းစာယူစရာေတြ တပံုတပင္ ရွိေနသည္။စကၤာပူရဲ႕ အေတြ႔အႀကံဳကို ‘ပိစိဖိတ္ ပဥၥလက္’ (Miracle of the Pacific) ဟု တင္စားၾကသည္။ စကၤာပူက ထူးျခားထင္ရွားတဲ႔ ပိစိဖိတ္ဆိပ္ကမ္းၿမိဳ႕ျဖစ္သလို၊ Apec ေခၚ အာရွပိစိဖိတ္ ႏို္င္ငံအားလံုးမွ စီးပြားေရးအဖြဲ႔ေတြ ရံုးစိုက္ထားတဲ႔ ၿမိဳ႕လည္း ျဖစ္သည္။

၁၉၅၀ ျပည့္လြန္ႏွစ္ေတြကိုၾကည့္ရင္ စကၤာပူမွာ ႏိုင္ငံေရး တည္ၿငိမ္မွႈမရွိ။ ကြန္ျမဴနစ္ေတြ ေခါင္းေထာင္ေနခ်ိန္ ျဖစ္သည္။ ဆင္းရဲသားရပ္ကြက္ေတြနဲ႔ တဲအိမ္ေတြသာ ျပည့္ေနသည္။ ဒါေပမဲ႔ လီကြမ္ယူရဲ႕ ထက္ျမက္တဲ႔ ေခါင္းေဆာင္မွႈေအာက္မွာ စကၤာပူဟာ မီးပံုထဲက ထပ်ံတဲ႔ ဖီးနစ္ငွက္လို ထူးဆန္းစြာ ႏိုးထလာႏိုင္ခဲ႔သည္။

စစ္ေအးေခတ္ အယူ၀ါဒေတြ အျငင္းပြားေနခ်ိန္ကစၿပီး စနစ္ထက္ အစုိးရအဖြဲ႔ good governance ျဖစ္ဖို႔ အေရးႀကီးတယ္ဆိုတဲ႔ အယူအဆနဲ႔ စကၤာပူက ေလွ်ာက္လွမ္းခဲ႔ၿပီး၊ ယေန႔ ကမၻာ႔ အခ်မ္းသာဆံုးႏွင္႔ ေခတ္အမွီဆံုး ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ ျဖစ္လာတဲ႔ အထိျဖစ္သည္။ယခု စကာၤပူႏိုင္ငံသား တစ္ဦးခ်င္းတစ္ႏွစ္၀င္ေငြက အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၆၂၀၀၀ ရွိေသာေၾကာင္႔ ကမၻာ႔ အခ်မ္းသာဆံုးႏိုင္ငံ စာရင္းမွာ နံပါတ္ (၅) ခ်ိတ္ေနသည္။ လူဦးေရ ၄.၇ သန္း ရွိတဲ႔ ၿမိဳ႕ျပႏိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံျခား အရန္ေငြေၾကး အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၂၂၅.၇ ဘီလီယံ ရွိသည္။ လူဦးေရ သန္း ၃၀၀ ေက်ာ္ရွိသည့္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုရဲ႕ အရန္ေငြေၾကးထက္ ႏွစ္ဆနီးပါးခန္႔ ပိုသည္။ စီးပြားေရး လြတ္လပ္စြာ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခြင္႔အရ ကမၻာ႔အဆင္႔မွာ စကၤာပူက နံပါတ္ (၂ ) ရွိသည္ဟု Freedom House ေနာက္ဆံုးအစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပသည္။

၁၉၆၅ ခုႏွစ္ကမွ ႏိုင္ငံသစ္အျဖစ္ ေမြးဖြားလာတဲ႔ စကၤာပူဟာ သဘာ၀ရင္းျမစ္ တစိုးတစိမရွိဘဲ ဘာေၾကာင္႔ စီးပြားေရး ေအာင္ျမင္မွႈ ဒီေလာက္ျဖစ္လာရသလဲ။
အေမရိကန္ မင္နီဆိုးတား တကၠသိုလ္္မွ ႏိုင္ငံတကာေရးရာ ပါေမာကၡ Gerald Wfry ကေတာ႔ အဓိက အခ်က္ သံုးခ်က္ကို ေထာက္ျပသည္။
(၁) ပထ၀ီအေနအထား မဟာဗ်ဴဟာက်မွႈ
(၂) ေခါင္းေဆာင္မွႈ
(၃) ပညာေရး/ လူသားရင္းျမစ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမွႈ တို႔ေၾကာင္႔ဟု ဆိုသည္။
ျခေသၤ႔ၿမိဳ႕ေတာ္ရဲ႕ ပညာေရး ၇ ခ်က္
ဒီေနရာမွာ စကၤာပူ ပညာေရးကိုသာ ဦးစားေပး ေဆြးေႏြးပါမည္။ စကၤာပူပညာေရးကိုၾကည့္ရင္ ပထမအခ်က္က ကြန္ဖ်ဴးရွပ္ အဆံုးအမ တန္ဖိုးမ်ားအေပၚ အေျခခံက်င္႔သံုးထားတာကို ေတြ႔ရမည္။ ကြန္ဖ်ဴးရွပ္က လူတစ္ဦးခ်င္းစီတိုင္း ပညာေရးကို အေလးထားဖို႔၊ ဆရာေတြကို ရိုေသေလးစားဖို႔၊ ေက်ာင္းသားေတြကို အစြမ္းကုန္ မီးထိုးလွႈံ႔ေဆာ္ေပးဖို႔ (high motivation) အထပ္ထပ္ သြန္သင္ဆံုးမထားသည္။

ဒါေၾကာင္႔ စကၤာပူမွာ ေက်ာင္းဆရာေတြရဲ႕ လစာက အျမင္႔ဆံုးမွာ ရွိသည္။ ဆရာေတြကို ပေရာ္ဖက္ရွင္နယ္ ျဖစ္လာေအာင္၊ သင္ၾကားေရးမွာ စြဲေဆာင္မွႈရွိေအာင္ တီထြင္ဆန္းသစ္မွႈေတြလုပ္ႏိုင္ဖို႔ ပံုေအာအားေပးသည္။ ပညာေရးကို အရည္အေသြးျမင္႔ေအာင္ အစြမ္းကုန္ ျမွင္႔တင္ႀကိဳးစားျခင္းေၾကာင္႔ စကၤာပူက ကမၻာ႔ထိပ္ဆုံးေနရာ ေရာက္ရွိလာျခင္း ျဖစ္သည္။
ေနာက္ အေရးပါတဲ႔ ဒုတိယအခ်က္က စကၤာပူလူ႔အဖြဲ႔အစည္းက ဗဟုယဥ္ေက်းမွႈျဖစ္ၿပီး၊ ဘာသာစကား မ်ဳိးစံုသံုးတဲဲ႔ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း ျဖစ္ျခင္းပင္။ ဘာသာစကားမ်ဳိးစံုအသံုးျပဳေသာ စိတ္ႏွင္႔ တီထြင္ဖန္တီးမွႈ အၾကား ဆက္ႏြယ္မွႈ (the relationship between multilingual mind and creativity) ရွိတာကို အေနာက္ႏိုင္ငံေတြကေန စကၤာပူက သင္ခန္းစာယူထားသည္။

စကၤာပူႏိုင္ငံသားေတြက မေလး၊ တမီလ္၊ တရုတ္ ေဒသိယဘာသာစကား မ်ဳိးစံု အသံုးျပဳသလို၊ ေက်ာင္းသားေတြက ကမၻာ႔အေရးပါဆံုး ဘာသာစကားႏွစ္ခုျဖစ္တဲ႔ အဂၤလိပ္နဲ႔ မန္ဒရင္း ဘာသာစကားႏွစ္ခုလံုးကို ကြ်မ္းက်င္စြာ အသံုးျပဳၾကရသည္။

တတိယအခ်က္က ပညာေရးကို လက္ေတြ႔အက်ဳိးျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ျခင္း (pragmatism) ျဖစ္သည္။ သိပၸံ၊ အင္ေဖာ္ေမးရွင္း နည္းပညာနဲ႔ စီးပြားေရးစီမံခန္႔ခြဲမွႈ အကယ္ဒမစ္နယ္ပယ္ေတြကေန တိုင္းျပည္ စီးပြားေရး အက်ဳိးရလဒ္ထြက္လာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ျခင္း ျဖစ္သည္။ အစိုးရက ေက်ာင္းသား အမ်ားအျပားကို ေရြးခ်ယ္ၿပီး အဆင္႔ျမင္႔ပညာ အားေကာင္းတဲ႔ အေမရိက၊ ဥေရာပနဲ႔ ဩစေၾတးလ်တို႔ကို ေစလႊတ္ၿပီး ပညာသင္ေပးသည္။
စတုတၳအခ်က္က လက္ေတြ႔က်တဲ႔ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ပညာေရးျဖစ္သည္။ ေက်ာင္းသားေတြကို ကြ်မ္းက်င္မွႈအျပည္နဲ႔ လုပ္ငန္းခြင္ ၀င္ႏိုင္ေအာင္ polytechnic universities ေတြမွာ ထရိန္နင္ေပးျခင္း ျဖစ္သည္။

ပဥၥမအခ်က္က အစိုးရ ေပၚလစီမွာ အသိပညာစီးပြားေရး (knowledge economy) ကို အဓိက ဦးစားေပးျခင္း ျဖစ္သည္။ ၀န္ႀကီးခ်ဳပ္ ဂိုေခ်ာက္ေတာင္ ဆိုရင္ စကၤာပူကို ‘အာရွရဲ႕ ေဘာ္စတြန္’ ျဖစ္ေစရမယ္ဟု ေၾကြးေၾကာ္ခဲ႔သည္။ အေမရိကန္ ေဘာ္စတြန္ၿမိဳ႕ႀကီးမွာ တီထြင္ဖန္တီးသူေတြနဲ႔ အန္ထရာပရာနား ေခၚ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ မျပတ္ေမြးထုတ္ေပးေနတဲ႔ ဟားဗတ္နဲ႔ MIT တကၠသိုလ္တို႔ အပါအ၀င္ အဆင္႔ျမင္႔ ပညာေရးစင္တာမ်ား စုေ၀းေနတာကို အားက် ေျပာဆိုျခင္း ျဖစ္သည္။
ဆဌမအခ်က္က ဂလိုဘယ္လိုက္ေဇးရွင္းစနစ္ကို အသံုးခ်ႏိုင္ျခင္း ျဖစ္သည္။

စကၤာပူရဲ႕ ဖြံ႔ၿဖိဳးမွႈမွာ ႏိုင္ငံတကာ ပညာေရး၊ ေငြေၾကးနဲ႔ ဘဏ္လုပ္ငန္း၊ ႏို္င္ငံျခားခရီးသြားလုပ္ငန္း၊ သတင္းဆက္သြယ္ေရး ဗဟိုခ်က္ျဖစ္မွႈတို႔က အဓိကက်သည္။ မေလးရွားနဲ႔ ထိုင္းတို႔မွာ အလားတူ လုပ္ငန္းေတြရွိေပမဲ႔၊ စကၤာပူရဲ႕ အဓိကအားသာခ်က္က အာရွ ပိစိဖိတ္ေဒသႏို္င္ငံေတြအနက္ အဂၤလိပ္စာကို အေကာင္းဆံုးေျပာႏိုင္တဲ႔ ၄င္းလူထု ရွိေနျခင္း ျဖစ္သည္။ (ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ႕ အဓိက အားသာခ်က္ကေတာ႔ လုပ္သားအင္အား ေစ်းသက္သာျခင္းႏွင္႔ ႏိုင္ငံျခားခရီးသြားေတြကို စြဲေဆာင္ႏိုင္တဲ႔ ေနရာအမ်ားအျပား ရွိျခင္း ျဖစ္သည္။)

ေနာက္ဆံုးနဲ႔ အေရးႀကီးဆံုးအခ်က္က စကၤာပူမွာ ႏိုင္ငံသားပညာေရး (ျပည္သူ႔နီတိ ပညာေရး) ကို ဖြံ႔ၿဖိဳးေအာင္ အထူးျပဳလုပ္ေဆာင္ျခင္း ျဖစ္သည္။ ႏိုင္ငံသားေတြရဲ႕ ဘ၀ေနထုိင္မွႈ၊ ဥပေဒ ရိုေသလိုက္နာမွႈ၊ ႏိုင္ငံႀကီးသားစိတ္ ဖြံ႔ၿဖိဳးမွႈ မရွိဘဲ ကမၻာ႔ေရွ႕တန္း မေရာက္ႏိုင္ဘူးဆိုတာကို စကၤာပူ ပညာတတ္ေခါင္းေဆာင္ေတြက ေကာင္းစြာ သိထားၾကသည္။ ဒါ႔အျပင္ စကၤာပူ ပညာေရးကို အၿမဲတမ္း တိုးတက္ျမွင္႔တင္ေနဖို႔အတြက္ အေမရိကန္ ေယးလ္ တကၠသိုလ္နဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး Yale- NUS လစ္ဘရယ္ပညာေရး ေကာလိပ္ကို ဖြင္႔ထားသည္။

အခ်ဳပ္ဆိုရရင္ စကၤာပူၿမိဳ႕ျပႏိုင္ငံ ကမၻာ႔ထိပ္ဆံုးေရာက္တဲ႔အထိ ေအာင္ျမင္မွႈရလာျခင္းမွာ ေခတ္သစ္ အဆင္႔ျမင္႔ပညာေရး လိုအပ္ခ်က္မ်ားကို အစြမ္းကုန္ ျဖည့္ဆည္းမွႈႏွင္႔ ရိုးသားၿပီး ထုိးထြင္းဖန္တီးႏို္င္စြမ္းေသာ ေခါင္းေဆာင္မွႈတို႔ေၾကာင္႔ဟု ပညာရွင္မ်ားက သံုးသပ္ၾကသည္။

ရည္ညႊန္း; The Nation 
ေမာကၡမဂၢဇင္း

မဇၥ်ိမတံခြန္ မဂၢဇင္း အမွတ္ (၂) စာမူဖိတ္ေခၚ ျခင္း

“ ဗုဒၶဂယာသုိ႔ သြားေရာက္ဖူးေျမာ္ ၾကည္ညိဳျခင္းအက်ိဳး ”

“ အာနႏၵာ၊ သဒၶါတရားရိွေသာ ရဟန္းေယာက်္ား၊ ရဟန္းမ၊ ဥပါသကာ၊ ဥပါသကာမတို႔သည္ ဤ (လုမၺိနီ)ဌာနသည္ ျမတ္စြာဘုရားဖြားျမင္ေတာ္မူေသာေနရာ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ဤ(ဗုဒၶဂယာ)ဌာနသည္ ျမတ္စြာဘုရားအျမတ္ဆံုးျဖစ္ေသာ သမၼာသေမၺာဓိဥာဏ္ကို ရရိွေတာ္မူေသာ ေနရာ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ဤ (ဣသိပတနမည္ေသာမိဂဒါ၀ုန္) ဌာနသည္ ျမတ္စြာဘုရား အျမတ္ဆံုးျဖစ္ေသာ တရားေတာ္ဓမၼစက္ကို ေဟာၾကားေတာ္မူေသာ  ေနရာ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ဤ(ကုသိနာရံု)ဌာနသည္  ျမတ္စြာဘုရား ခႏၶာၾကြင္းမရိွေသာ ၿငိမ္းျခင္းသေဘာ အႏုပါဒိေသသ နိဗၺာနဓာတ္ျဖင့္ ပရိနိဗၺာန္ျပဳေတာ္မူေသာ ေနရာ ဟူ၍လည္းေကာင္း၊ ေအာက္ေမ့လ်က္ လာေရာက္ ဖူးေျမာ္ၾကည္ညိဳၾကကုန္လတၱံ႔။ အာနႏၵာ၊ ထိုထုိဌာန ေစတီပုထိုးတို႔ကို ဖူးေျမာ္ရန္ သြားလာလွည့္လည္ေသာ သူတို႔သည္ ၾကည္ညိဳစိတ္ရိွလ်က္ ေသကုန္ျငားအံ့၊ ထိုသူအားလံုးတို႔သည္ ခႏၶာကုိယ္ပ်က္စီး၍ ေသၿပီးသည္မွ ေနာက္၌ ေကာင္းေသာလားရာနတ္ျပည္သို႔ ေရာက္ကုန္လတၱံ႔ဟု ျမတ္စြာဘုရား မိန္႔ၾကားေတာ္မူ၏။

သုတ္မဟာ၀ါပါဠိေတာ္၊ မဟာပရိနိဗၺာနသုတ္၊ စတုသံေ၀ဇနိယ ေလးဌာန (ဒီ၊ ၂၊ ၁၁၆)။

အရွင္ စႏၵိမာ (ဓမၼလရိပ္)

" ေနာင္ပြင္႔ေတာ္မူမည့္ အရိေမေတၱယ်ဘုရားရွင္ အေႀကာင္း "

" ေဂါတမ ျမတ္စြာဘုရားရွင္၊ ကပိၸလဝတ္ျပည္ နိေျဂာဓာရံုေက်ာင္း၌
သီတင္းသံုးေတာ္မူသည့္အခ်ိန္တြင္၊ အရွင္သာရိပုတၱရာ၏
ေလွ်ာက္ထားခ်က္အရ၊ အရဟတၱ...

ဖိုလ္စ်ာန္သမာပတ္ ဝင္စားျပီး၊
" အဇိတရဟန္း " သည္၊ ေနာင္အခါတြင္ " အရိေမေတၱယ်ဘုရား " ျဖစ္ေတာ္မူမည္႔အေႀကာင္းကို ေဟာႀကားေတာ္မူပါသည္။

- အရိေမေတၱယ်ဘုရားေလာင္းသည္၊ တစ္ဆယ့္ေၿခာက္သေခၤ်ႏွင့္ကမာၻတစ္သိန္းတိုင္၊ ပါရမီမ်ား ျဖည္႔က်င့္ျပီး၊ တုသိတာနတ္ျပည္၌ တည္ရိွေနပါမည္။

- ျဗဟၼဏဝတီပုေဏၰးမ၏ ၀မ္းၾကာတိုက္တြင္ ပဋိသေႏၶတည္ပါမည္။

- ဣသိပေတန သမင္ေတာတြင္၊ ဖြားျမင္ေတာ္မူပါမည္။

- " အဇိတ " ဟူေသာ အမည္ကိုသာ ခံယူပါလိမ့္မည္။

- ဘုန္းကံၾကီးမားမႈေၾကာင့္၊ ျပာသာဒ္ေလးေဆာင္ေပၚလာပါမည္။

- " စႏၵမုကၡီ " အမ်ိဳးသမီးႏွင့္ အိမ္ေထာင္ျပဳရပါမည္။

- " ျဗဟၼာဝံသ " အမည္ရွိ၊ သားေတာ္ ဖြားျမင္ပါလိမ့္မည္။

- သခၤမင္း၏ယဇ္တိုင္ အပိုင္းပိုင္းျပတ္သည္ကို ျမင္ရကာ၊ သံေ၀ဂ
တရားရၿပီး ကံ့ေကာ္ပင္ရွိရာအရပ္သို႕၊ ေကာင္းကင္ယံခရီးျဖင့္၊
ေတာထြက္ေတာ္မူပါမည္။

- ကံ့ေကာ္ပင္ေအာက္တြင္၊ ဒုကၠရစရိယာအက်င့္ကို (၆) ရက္ က်င့္ေတာ္မူအၿပီး၊ စႏၵမုကၡီမိဖုရား လွဴဒါန္းေသာ၊ နတ္ႀသဇာႏွင့္ ျပည္႔စံုသည့္၊ ႏို႔ဆြမ္းကို ခံယူေတာ္မူပါမည္။

- ညေနခ်မ္းအခ်ိန္ေရာက္သည္႔အခါ၊ ကံ႕ေကာ္ပင္ႏွင့္
မနီးမေဝး၊ ရတနာခုနစ္ပါးႏွင့္ျပည္႔စံုသည့္၊ အျမင္႔ ၆၄ေတာင္ရိွေသာ ေရႊပလႅင္ ေပၚေပါက္လာပါမည္။

- ထိုေရႊပလႅင္အထက္ဝယ္၊ ထိုင္ေနေတာ္မူလ်က္၊ အေရွ႕
ေလာကဓာတ္ ကိုႀကည္႔ျပီး၊ မာရ္နတ္၏ရန္ကို ေအာင္ျမင္
ေတာ္မူလိမ္႔မည္။

- ညဥ္႔ဦးယံတြင္ - ပုေဗၺနိဝါသႏုႆတိဉာဏ္ေတာ္၊
သန္းေခါင္ယံအခ်ိန္တြင္ - ဒိဗၺစကၡဳဉာဏ္ေတာ္၊
မိုးေသာက္ယံအခ်ိန္တြင္ - အာသဝကၡယ ဉာဏ္ေေတာ္မ်ား ရရွိျပီး၊ ေနဝန္းႀကီးေပၚေပါက္လာခ်ိန္၌ကား၊ သစၥာေလးပါးကို
သိေသာ သဗၺညဳတဉာဏ္ေတာ္ကို ရေတာ္မူမည္။

- ျဗဟၼာမင္းက တရားေဟာရန္ ေတာင္းခံခ်ိန္တြင္၊ ဣသိပတန
ဥယ်ာဥ္ေတာသို႔ ဓမၼစႀကာ တရားဦးေဟာရန္ ၾကြေတာ္မူမည္။

- ဘုရားျဖစ္ေတာ္မူျပီးသည့္အခ်ိန္မွစ၍၊ ကုေဋခုနစ္ရာေသာ
ပရိသတ္တို႔ကို ေခ်ခြ်တ္ေတာ္မူျပီးလွ်င္၊ အႏွစ္ရွစ္ေသာင္း ျပည့္သည့္အခ်ိန္တြင္၊ ပရိနိဗၺာန္စံဝင္လိမ့္မည္။

- ဤသည္တို႕ကား၊ ေဂါတမဘုရားရွင္ ေဟာၾကားေတာ္မူခဲ့သည့္၊ အရိေမေတၱယ် ဘုရားရွင္အေၾကာင္းတို႕၊ ျဖစ္ေပသည္။ "
                                                            အရွင္ စႏၵိမာ (ဓမၼလရိပ္)

ရာဟုလာ သို႔ ဗုဒၶရဲ႔ ဆုးံမစကား

ခ်စ္သား ရာဟုလာ -
အလုပ္တစ္ခု လုပ္ေတာ့မည္ဆိုလွ်င္၊
...

- မလုပ္ခင္ကပင္ စဥ္းစားပါ။
မိမိလုပ္မည့္အလုပ္သည္၊ မိမိ, သူတစ္ပါး၊
ထိခိုက္ႏိုင္မလား။ ထိခိုက္ႏိုင္မည္ ဆိုပါက
မလုပ္ပါႏွင့္။

- လုပ္ဆဲတြင္လည္း စဥ္းစားပါ။ မိမိ,
သူတစ္ပါး၊ ထိခိုက္ႏိုင္မလား။
ထိခိုက္ႏိုင္မည္ ဆိုပါက မလုပ္ပါႏွင့္။

- လုပ္ၿပီးျပန္လွ်င္လည္း စဥ္းစားပါ။
မိမိ, သူတစ္ပါး၊ ထိခိုက္ႏိုင္မလား။
ထိခိုက္ႏိုင္သည္ ဆိုပါက မလုပ္ပါႏွင့္ေတာ့။

ခ်စ္သား ရာဟုလာ -
အေျပာတစ္ခု ေျပာေတာ့မည္ဆိုလွ်င္လည္း၊
- မေျပာခင္ကပင္ စဥ္းစားပါ။
မိမိ, သူတစ္ပါး၊ ထိခိုက္ႏိုင္မလား။
ထိခိုက္ႏိုင္မည္ ဆိုပါက မေျပာပါႏွင့္။

- ေျပာဆဲတြင္လည္း စဥ္းစားပါ။
မိမိ, သူတစ္ပါး၊ ထိခိုက္ႏိုင္မလား။
- ေျပာၿပီးျပန္လွ်င္လည္း စဥ္းစားပါ။
မိမိ, သူတစ္ပါး၊ ထိခိုက္ႏိုင္မလား။
ထိခိုက္ႏိုင္သည္ ဆိုပါက မေျပာပါႏွင့္ေတာ့။

ခ်စ္သား ရာဟုလာ -
အေတြးတစ္ခု ေတြးေတာ့မည္ဆိုလွ်င္လည္း၊
- မေတြးမီကပင္ စဥ္းစားပါ။
- ေတြးဆဲမွာလည္း စဥ္းစားပါ၊
- ေတြးၿပီးျပန္လွ်င္လည္း စဥ္းစားပါ။
မိမိ, သူတစ္ပါး၊ ထိခိုက္ႏိုင္မလား။
ထိခိုက္ႏိုင္သည္ ဆိုပါက မေတြးပါႏွင့္ေတာ့။

- ( ဗုဒၶ )                                    အရွင္ စႏၵိမာ (ဓမၼလရိပ္)

မွတ္သားထိုက္သည္႔ ဥပမာ

တတိယအၾကိမ္ သဂၤါယနာ တင္ခဲ႔ေသာ သီရိဓမၼာေသာကမင္းၾကီးသည္ မွတ္တမ္းတင္ ေက်ာက္စာတိုင္မ်ားထုလုပ္စိုက္ထူခဲ႔စဥ္ ေက်ာက္တိုင္မ်ား၏ ထိပ္တြင္ တိရိစၧာန္ (၄) ေကာင္ကို ထုလုပ္ခဲ႔ပါတယ္။
(၁) ျခေသၤ႔---ျခေသၤ႔ကဲ႔သို႔ ရဲ႔၀ံ႔သတၱိရိွရန္။
(၂) ဆင္---ဆင္ကဲ႔သို႔ခြန္အားၾကီးမားရန္။
(၃) ျမင္း---ျမင္းကဲ႔သို႔ သြက္လက္ျဖတ္လပ္စြာလုပ္ေဆာင္ရန္။
(၄) ႏြား---ႏြားကဲ႔သို႔ ၀န္ေဆာင္နိဳင္သကဲ႔သို႔ သည္းျငီးခံရန္။
သာသနာျပဳၾကတဲ႔သူေတြဟာ အဲဒီ တိရိစၧာန္(၄)ေကာင္တို႔ရဲ႔ ထင္ရွားတဲ႔ စရိုက္ကဲ႔သို႔  အတုေယာင္လိုက္ေဆာင္ၾကရန္ ဥပမာ ေပးေတာ္မူခဲ႔ပါတယ္။
အရွင္ စႏၵိမာ (ဓမၼလရိပ္) 

မိေထြးေတာ္ေဂါတမီ

" သားေတာ္ၾကီးဘုရား....

                              သားေတာ္ၾကီး၏တရားေတာ္တို႔ကို နာၾကားခြင္႔ရသူတို႔သည္ အလြန္႔အလြန္ ဘုန္းကံၾကီးၾကပါေပသည္" ။

 မိေထြးေတာ္ေဂါတမီ             
                                                                                                               အရွင္ စႏၵိမာ (ဓမၼလရိပ္) 

လင္ကြန္း၏ ' မ ' ဆယ္လံုး

၁။ ေခ်ြတာစုေဆာင္းျခင္းကို အားမေပးပဲ မခ်မ္းသာႏိုင္ပါ ။
၂။ အားၾကီးသူေတြကို အစိတ္စိတ္ ခြဲျခင္းျဖင့္ အားငယ္သူမ်ားကို မကူညီႏိုင္ပါ ။
၃။ အားၾကီးသူကို အားေပ်ာ့ေအာင္လုပ္ျခင္းျဖင့္ အားနည္းသူကို အားျပည့္လာေအာင္ မလုပ္ႏိုင္ပါ ။
၄။ လစာေပးေနသူေတြကို ႏွိမ္ခ်ျခင္းျဖင့္ လစာ ရသူေတြကိုဧ။္ လစာကို တိုးျမင့္မေပးႏိုင္ပါ ။

၅။ ခ်မ္းသာသူေတြကို ပ်က္စီးေစျခင္းျဖင့္ ဆင္းရဲသားမ်ားကို မကူညီႏိုင္ပါ ။
၆။ ၀င္ေငြထက္ ပိုသံုးျခင္းျဖင့္ ဒုကၡမွ မလြတ္ေျမာက္ႏိုင္ပါ ။
၇။ ေခ်းငွားထားေသာ ေငြျဖင့္လံုျခံဳမႈ မရရွိႏိုင္ပါ ။
၈။ လူသားဧ။္ လုပ္ကိုင္လိုစိတ္၊ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ လုပ္ကိုင္လိုစိတ္ကို ဖယ္ရွားျခင္းျဖင့္ သတၱိႏွင့္ ကိုယ္က်င့္ စာရိတၱကိုမတည္ေဆာက္ႏိုင္ပါ ။
၉။ လူတို႕အေနျဖင့္ သူတို႔ကိုယ္တိုင္လုပ္ႏိုင္ေသာ ကိစၥ၊ သူတို႔အတြက္ သူတို႔ကိုယ္တိုင္ လုပ္သင့္ေသာ ကိစၥမ်ားကိုလုပ္ေပးေနျခင္းအားျဖင့္ သင္သည္ လူမ်ားအား ထာ၀ရ မကူညီႏိုင္ပါ ။
၁၀။ လူတန္းစားမုန္းတီးမႈ အံုၾကြေအာင္လုပ္ျခင္းျဖင့္ ညီရင္းအစ္ကို စိတ္ဓါတ္မ်ိဳး တိုးတက္မလာႏိုင္ပါ ။

                                  အရွင္ စႏၵိမာ (ဓမၼလရိပ္)

“လူကို ဖ်က္ဆီးတတ္ေသာ အေၾကာင္း ၈-ပါး”

 

၁။ ေလာင္းကစားေလ့ရွိျခင္း လည္းေကာင္း၊
၂။ မိန္းမလိုက္စားေလ့ရွိျခင္း လည္းေကာင္း၊
၃။ ေသရည္ေသရက္ ေသာက္ေလ့ရွိျခင္း လည္းေကာင္း၊

၄။ ကျခင္းသီျခင္းကို ၾကည့္႐ႈ နားေထာင္ေလ့ရွိျခင္း လည္းေကာင္း၊